 |
 |
Nieuwsbrief Innoforte zomer 2011
Inhoud
Zomernieuwsbrief van Innoforte: nieuws over industriële warmte, biomassa en warmtenetten.
Dit is de zomernieuwsbrief van Innoforte. Onze nieuwsbrief komt traditiegetrouw, vier keer per jaar uit, bij de wisseling van de seizoenen. De zomer staat nu voor de deur en het jaar 2011 is dus al ongeveer half voorbij. Goed om even stil te staan bij de realisatie van de plannen voor 2011 en nieuwe energie en inspiratie op te doen voor de 2e helft. In deze zomernieuwsbrief speciale aandacht voor industriële warmtebenutting, warmtenetten en biomassa.
De TAP is een innovatieve installatie waarmee restwarmte kan worden omgezet in elektriciteit. De eerste (demonstratie) TAP is thermoakoestisch in bedrijf genomen in de werkplaats van Huisman Innovations in Elst (Gld). De starttemperatuur is met een ?T van 39°C lager en dus beter dan verwacht. Omstreeks deze dagen zal de TAP elektriciteit gaan produceren! Nog voor de zomervakantie zal de eerste TAP in bedrijf worden gesteld in de kartonfabriek in Nieuweschans (Smurfit Kappa Solid Board), iets later dan oorspronkelijk gepland weliswaar.
Op onderstaande foto is de assemblage en de test van de TAP afgebeeld:
Han Verheul van Innoforte presenteerde de werking en de technisch economische potentie van de TAP tijdens de Foodtech beurs in Rosmalen (25 en 26 mei 2011). Zie voor deze presentatie de volgende link: Klik hier
Samenwerking Innoforte met Huisman Innovations en Aster
Innoforte is een strategische samenwerking aangegaan met Huisman Innovations en Aster Thermoakoestische Systemen.
De 3 partijen willen samen van de TAP een succes maken. Aster levert de kennis van de thermoakoestiek, Huisman Innovations treedt op als leverancier en Innoforte treedt op als adviseur voor de haalbaarheidsstudies en de thermodynamische inpassing in de industrie.
In de gebouwde omgeving is de “trias energetica” inmiddels genoegzaam bekend. Vanuit onze betrokkenheid bij diverse industriële bedrijven die warmte willen gaan leveren aan warmtenetten introduceerde Innoforte de “trias thermodynamica”. Voordat de industrie warmte aan derden gaat leveren dient men te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor intern warmtehergebruik:
1. Reduceren restwarmte: Optimalisatie door procesintegratie (passieve warmteterugwinning met warmtewisselaars of actieve warmteterugwinning met warmtepompen). Eventuele inzet van analyse-instrumenten als exergie analyse of Pinch analyse.
2. Omzetten restwarmte: Restwarmte kan worden omgezet in een andere energiedrager. Bijvoorbeeld in koude ( sorptiekoelmachine) of elektriciteit ( ORC of TAP).
3. Levering restwarmte aan derden: Levering restwarmte aan derden. Na het doorlopen van de stappen 1 en 2 resteert de restwarmte die “veilig” aan derden kan worden geleverd. Uiteraard dient de uitkoppeling technisch/economisch te worden geoptimaliseerd en de condities (prijzen, beschikbaarheid, indexering, betrouwbaarheid) te worden afgestemd en vastgelegd.
| Elektriciteitscentrales, grote industrieën en grote tuinbouwbedrijven mogen slechts zoveel CO2 uit stoten als waarvoor ze CO2 rechten hebben. Het huidige ETS2 (Emission Trading System 2) regime kent CO2-rechten toe op basis van historisch energieverbruik. Bij het nieuwe model (ETS3 vanaf 2013) gaat de EU rechten toekennen op basis van benchmarking. Elke industrie krijgt emissierechten op basis van normen per eenheid product, bijvoorbeeld tonnen staal. Dit heeft tot gevolg dat efficiënt werkende bedrijven een voordeel hebben ten opzichte van bedrijven met een relatief hoog energieverbruik die rechten moeten bijkopen. Elektriciteitscentrales krijgen vanaf 2013 geen rechten voor CO2 maar moeten emissierechten kopen. Dat geldt ook voor levering van elektriciteit door industrie, grote glastuinbouwbedrijven, et cetera. Het gevolg zal zijn dat elektriciteit vanaf 2013 duurder wordt. |
|
Een ander verschil is dat industrie en andere ETS-deelnemers vanaf 2013 rechten krijgen voor gerealiseerde CO2-reductie door warmteleveringen aan woonwijken en kleine bedrijven. Warmtelevering vanuit een ‘project’ geeft aan de industrie ook CO2-rechten. Per Terajoule warmte krijgt de afnemer 62,3 ton CO2-rechten toegekend. Het bestuur van Warmtenetwerk heeft besloten om de kansen van ETS3 voor verschillende situaties te laten onderzoeken. In het najaar volgt een bijeenkomst over dit onderwerp.
Het belang van warmte neemt toe
Veel Nederlanders denken dat elektriciteit de grootste energie-slokop is. Duurzame energie is voor deze mensen hetzelfde als duurzame elektriciteit. In werkelijkheid gaat 40 procent van het energiegebruik in Nederland op aan verwarming, met koeling erbij zelfs 60 procent. In het jongste rapport van de regering wordt erkend dat bij energiebesparing aandacht voor "warmte" cruciaal is om afgesproken Europese doelstellingen op gebied van CO2-reductie te halen. Geciteerd uit het " Energierapport 2011" van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie.
Samen met de aangekondigde expliciete subsidie voor duurzame warmte vanaf 2012 (SDE+) en de vergrote mogelijkheden om CO2 credits te verkrijgen uit de levering van restwarmte door de industrie, voorzien wij veel potentie voor nieuwe warmtenetten en uitbreiding van bestaande warmtenetten.
Warmtenetten in Denemarken
Het duurzaamheidssucces van Denemarken bestaat uit wind en warmte. Het succes van wind is wereldwijd bekend, dat van warmte niet. Opmerkelijk, want gemeten in PJ is de warmte-sector belangrijker. Bijna alle steden en dorpen in Denemarken zijn aangesloten op een collectief warmtenet, dorpen op kleinschalige netten, steden op grootschalige. Amsterdam kijkt naar Kopenhagen als voorbeeldstad: 98,3% van de stad is aangesloten op stadswarmte. CE, het energiebedrijf van Kopenhagen, heeft aangekondigd in 2025 volledig klimaatneutraal te willen zijn.
Innoforte zal in september met het Warmtenetwerk een bezoek brengen aan de warmtenetten van Kopenhagen en Malmö (Zweden). In de herfstnieuwsbrief volgt een verslag.
Labelverbetering woningen met een duurzaam warmtenet
| EPG is de naam van de nieuwe berekeningswijze van de EPC norm (nieuwbouw) en later ook voor de energielabels van bestaande gebouwen. De EPG zal als NEN 7120-norm ingaan op 1 januari 2012. In de nieuwe norm zijn factoren opgenomen om het effect van externe warmtelevering te verrekenen. Dat kan met de huidige normen alleen op basis van een gelijkwaardigheidverklaring. Concreet betekent dit dat de levering van duurzame warmte via een warmtenet interessanter wordt voor bestaande wijken. |
 |
Warmtenetten in ontwikkeling bij Innoforte
Innoforte werkt momenteel als adviseur en procesbegeleider aan de ontwikkeling van de volgende warmtenetten:
1. Maastricht: De ondertunneling van de A2, de aanwezigheid van industriële restwarmte aan de rand van de stad en diverse renovatie en nieuwbouwprojecten creëren bijzondere kansen voor de ontwikkeling van een warmtenet. Maastricht kent al een tweetal warmtenetten (Çeramique en Mosae Forum) welke in beheer zijn bij Essent. De gemeente werkt samen met de lokale industrie, woning-corporaties, provincie Limburg, Essent en Ballast Nedam aan de ontwikkeling. Innoforte treedt op als procesbegeleider en adviseur.
2. Roermond heeft meerdere industrieën die grote hoeveelheden restwarmte beschikbaar hebben. Innoforte gaat vanaf september aanstaande optreden als procesbegeleider en adviseur teneinde de (latente) mogelijkheden om te zetten in een concrete businesscase met draagvlak.
3. Innoforte ondersteunt in Zutphen de gemeente, een zorginstelling en een veehouder met de ontwikkeling van een vergistingsinstallatie en een warmtenet. Dit warmtenet is primair bedoeld voor de zorginstelling, maar kan eventueel later worden uitgebreid naar nabij geprojecteerde nieuwbouwwoningen.
4. Innoforte ontwikkelt voor Greenport Aalsmeer een warmtenet waarmee de bloemenveiling, een tuinbouw herontwikkelingsgebied en nieuwbouwwijk worden voorzien van duurzame warmte uit biomassa. Eerder voerde Innoforte een haalbaarheidsstudie uit en concretiseert nu de businesscase samen met marktpartijen.
De ontwikkeling van warmtenetten
De ontwikkeling van warmtenetten kan organisatorisch langs vele wegen plaatsvinden. De rol van de gemeente is daarbij van belang. Gemeentes faciliteren de ontwikkeling van warmtenetten en kunnen ook daadwerkelijk participeren in een warmtenet. Behoudens de keuze voor mogelijke organisatorische modellen (beheermodel) zijn er ook meerdere paden te bewandelen bij de selectie van marktpartijen voor de realisatie van een warmtenet. Denk bijvoorbeeld aan:
• Openbare aanbesteding
• Concurrentiegerichte dialoog
• Marktconsultatie
• Marktoriëntatie |
 |
Innoforte werkt voor Agentschap NL aan een overzicht van de verschillende ontwikkelroutes met bijbehorende kenmerken, toepassingsmogelijkheden, kansen en risico’s. In de herfstnieuwsbrief volgt meer informatie.
Optimalisatie co-vergisting
|
De economische optimalisatie van het ontwerp en bedrijfsvoering van een mest-co-vergister is complex. De beschikbaarheid, de gasproductie en de prijzen van substraten zijn divers en onzeker, evenals de energieprijzen. De afname van biogas is dynamisch (indien gebruikt voor een warmtevraaggestuurde WKK), evenals het aanbod van mest (uitgaande van weide- en staldagen). Tenslotte kan men “spelen” met het voedingsdebiet (en dientengevolge verblijfstijd in de vergister). Innoforte ontwikkelde een economisch optimalisatiemodel met lineair te programmeren algoritmes en macro’s ter bepaling van het bedrijfseconomische optimum. Het model is tevens inzetbaar voor de optimalisatie van de vergister grootte en de economische optimalisatie op basis van het gebruik van de tarieven uit de diverse tranches van de SDE-subsidies.
|
Nieuwe medewerkster : Linda Straatman
Ik ben Linda Straatman en ik ben sinds 1 juni werkzaam bij Innoforte als management en project assistent. Het is een hele uitdaging voor me, aangezien ik nog weinig ervaring in dit vakgebied heb. Hoe ben ik dan bij Innoforte terecht gekomen? Ik wilde graag werken in een klein maar dynamisch bedrijf, met een ‘out-of-the-box’ denkmentaliteit en een ‘no-nonsens’ werkmentaliteit. Dat heb ik hier gevonden. Het is een mooi bedrijf om voor te werken in een tijd waarin duurzaamheid allang niet meer wordt nagestreefd uit puur idealisme, maar ook uit realisme. Innoforte doet dat, naar mijn mening, kundig en met passie. In het werk van Innoforte draait het allemaal om het maken van de juiste match, en ik ben ervan overtuigd dat ik en Innoforte een uitstekende match zijn. Ik draag Innoforte een duurzaam warm hart toe en ga me sterk maken voor deze onderneming. Ik hoop u in de toekomst eens te mogen begroeten!
|
|
|
